Vanuit een ander perspectief

4 februari 2021 | ◴Leestijd: 2 minuten

Ons raadslid Yaneth Menger kreeg een tijdje geleden de vraag of zij iets wilde schrijven over “de Staat van het Bestuur” anno 2020, een opdracht vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken. En of ze dat wilde! Samen met fractiemedewerkers Detleff Mellies en Wendy Medendorp is het volgende stuk tot stand gekomen. Vandaag is het gepubliceerd in het boek “Gebundeld perspectief” wat uitgegeven is door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. 

Vanuit een ander perspectief

In een democratisch stelsel, zoals we die in Nederland kennen, is een functioneel en toegankelijk openbaar bestuur noodzakelijk. In onze samenleving kunnen we ruwweg een onderscheid maken tussen landelijke en lokale politiek. Logischerwijs zou men verwachten dat de lokale politiek dichterbij de inwoners zou staan dan de nationale politiek, maar in de praktijk is men meer op de hoogte van wie de Kamerleden en ministers zijn, dan wat een raadslid doet en wat een gemeenteraad inhoudt.

De verbinding tussen inwoners en openbaar bestuur kan op verschillende manieren worden versterkt en vergroot. Bijvoorbeeld door volop in te zetten op lokale en regionale initiatieven die leiden tot diverse samenwerkingsverbanden. In Groningen zijn een paar bewoners gestart met een burgerinitiatief “Samen Schuldenvrij”. Zij helpen vanuit hun eigen persoonlijke ervaring bewoners met schulden en armoede. Ze zijn een pilot gestart en hebben de samenwerking opgezocht met diverse partijen, waaronder de gemeente, en met succes: de pilot krijgt navolging in andere wijken. Wanneer je op lokaal en regionaal niveau investeert in je ondernemers, versterkt dat de regio. De investeringen die je in eerste aanleg doet vloeien dan als winst terug naar de samenleving. Dit bevordert de betrokkenheid en saamhorigheid tussen inwoners en het openbaar bestuur.

“Never waste a good crisis” – Winston Churchill

Op het moment worden we geconfronteerd met een hele grote uitdaging, de Coronacrisis. Een pandemie die ons wereldwijd treft waardoor onze samenleving door verregaande maatregelen een inperking van onze vrijheden heeft moeten accepteren. Het trekt een zware wissel op de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van het openbaar bestuur. Dit heeft een grote en diepgaande impact op onze directe leefwereld. We zien dit terug in een groei van het aantal protesten en een afbrokkelende naleving van de opgelegde coronamaatregelen. Daar waar onzekerheid, onbekendheid en weinig tot geen perspectief de overhand heeft, verliezen inwoners hun geloof in behoorlijk bestuur en ontstaat er wantrouwen wat leidt tot weerstand en in uiterste gevallen zelfs tot opstand. Om het bestaansrecht van een democratische rechtsstaat te waarborgen, is het van essentieel belang dat inwoners zich betrokken voelen bij de wijze waarop bestuurd wordt.

Gewoon doen

Het probleem zit hem niet in de mogelijkheden die de overheid biedt, maar wel in de toegankelijkheid hiervan. Er is vaak meer mogelijk dan waar men van bewust is. Echter zijn er vaak veel drempels voor de uitvoering van mooie ideeën. Zijn we niet te ver doorgeschoten in bureaucratische regelingen? Een goed idee vraagt om uitvoering en niet om talloze overleggen en regelgeving.Tegelijk is de communicatie die de overheid biedt niet altijd even consistent en duidelijk. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Corona persconferenties.

Ik ken mensen die het Jeugdjournaal kijken voor een samenvatting van de persconferenties, in plaats van de persconferentie zelf. Puur omdat deze beter te volgen is. Het lijkt soms lastig, maar veelal ligt de oplossing in simpelheid en eenvoud. Het verlagen van de figuurlijke bestuurlijke drempels zou elke inwoner in staat moeten stellen om die deur naar democratische vernieuwing wagenwijd open te gooien.